Fond za inovacije Crne Gore u saradnji sa Pomorskim fakultetom Univerziteta Crne Gore organizovao je seminar “Inovacije u plavoj ekonomiji – koncept Living Laba, projekti i mogućnosti za Crnu Goru“ 24. septembra 2025. sa početkom u 11:00h na Pomorskom fakultetu. (Kotor, Put I Bokeljske brigade 44). Seminar se realizovao u okviru projekta “Inovaciona mreža za razvoj rješenja i tehnologija za održivu plavu ekonomiju u ADRION regionu -INNOVABLUE” koji je finansiran u okviru IPA Adrion (2021-2027) sa ciljem ima da podstakne održivu plavu ekonomiju u Jadransko-jonskom regionu.
Seminar je otvorila prof. dr Tatijana Dlabač, dekanica Pomorskog fakulteta Kotor, naglasivši značaj saradnje akademske zajednice, privrede i javnog sektora za održivi razvoj mora i obale Crne Gore. Seminar je nastavljen izlaganjem prof. dr Snežana Šćepanović, rukovoditeljke Odjeljenja za upravljanje i podršku EU projektima u Fondu za inovacije Crne Gore. Šćepanović je predstavila koncept plave ekonomije i ulogu Living Laba, dosadašnje rezultate međunarodnih projekata projekata INNOVABLUE i ROBONET, te naglasila prednosti osnivanja Living Laba za testiranje inovativnih morskih tehnologija u Crnoj Gori. Istakla je da je da su u okviru INNOVABLUE projekta definisane tri lokacije za uspostavljanje novih Living Labova u ADRION regionu, i to: Fakultet za pomorstvo UCG – Bokokotorski zaliv (Crna Gora), Vransko jezero (Hrvatska) i YouSea Institute Portorož (Slovenija).
Prof. dr Špiro Ivošević i prof. dr Danilo Nikolić sa Pomorskog fakulteta Kotor predstavili su aktivnosti Fakulteta i međunarodne projekte u oblasti inovativnih morskih tehnologija i naprednih metoda za praćenje kvaliteta vazduha u Bokokotorskom zalivu. Prisutni su dodatno upoznati sa mogućnostima korišćenja podvodnih robota za inspekciju brodova i nadzor pomorskog saobraćaja. Dr Maja Škurić sa Pomorskog fakulteta Kotor predstavila je projekat IHUBMAR(E), finansiran od strane Fonda za inovacije Crne Gore u okviru Programa za podsticanje inovacione kulture 2024, čiji će rezultati omogućiti stvaranje inovativnog okruženja za edukaciju i praktičnu primjenu novih tehnologija u maritimnom sektoru.
Nakon prestavljanja aktivnosti Pomorskog fakulteta Kotor, prisutni su imali priliku da čuju izlaganje Matea Ivaneca izvršnog Direktora Digitlnog inovacijskog haba Innovamare – DIH Innovamare (Hrvatska) koji je vodeći partner u projektu Innovablue. On je predstavio ciljeve i benefite DIH Innovamare za članove mreže, online platformu MAIROS za kolaboraciju između akademske zajednice, privrede i investitora u oblasti plave ekonomije, te iskustva iz Living Laba u Šibeniku kao primjer infrastrukture za testiranje inovativnih morskih tehnologija u realnom okruženju.
Seminar je zatvoren izlaganjem Saše Ivanovića, rukovodioca Sektora za strateško planiranje i međunarodnu saradnju Fonda za inovacije Crne Gore i nacionalne kontakt osobe za EIT i EIC. Ivanović je upoznao prisutne sa mogućnostima finansiranja inovativnih projekata kroz programe Evropskog savjeta za inovacije (EIC) i Evropskog instituta za inovacije i tehnologiju (EIT).
Praktični dio seminara obuhvatio je demonstracije podvodnog drona FIFISH W6 Pomorskog fakulteta Kotor, kao i autonomnog površinskog plovila Faust V i DIH Innovamare u području u akvatorijumu Bokokotorskog zaliva ispred Pomorskog fakulteta Kotor.
Seminar je ukazao na ogroman potencijal inovativnih morskih tehnologija kao ključnog pokretača plave ekonomije — od podvodne robotike, senzora i digitalnih mreža do integrisanih rješenja za monitoring i prevenciju zagađenja. Posebno je istaknuta potreba za osnivanjem Living Laba za inovativne morske tehnologije na Pomorskom fakultetu, Kotor. Living lab bi omogućio razvoj nacionalne ekspertize u inovativnim morskim tehnologijama, pristup međunarodnim mrežama i EU fondovima, kreiranje preporuka za fleksibilniji regulatorni okvir za testiranje inovacionih rješenja u oblasti morskih tehnologija kao i pozicioniranje Crne Gore kao regionalnog centra za testiranje i validaciju plavih tehnologija u Jadransko-jonskom regionu.
